ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

اۋىل اۋانى

موڭعۇلكۇرە اۋدانىنىڭ جىلقى شارۋاشىلىعى تەز دامۋ ارناسىنا ٴتۇستى

来源:جۇڭگو قازاق راديو تورابى     |责编:古丽美热|     发布日期: 2021-06-10 14:55

 

سەرىك تۇرسىنالى ۇلى حابارلايدى. سوڭعى جىلداردان بەرى، موڭعۇلكۇرە اۋدانى جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ بايلىق باسىمدىعىنا سۇيەنىپ، عىلىم-تەحنيكا قابىلەتىن جوعارىلاتۋ، كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنا جاڭالىق اشۋ ارقىلى جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى جەبەپ، ەگىنشى ـ مالشى بۇقاراسىنىڭ كىرىسىن ارتتىرىپ، اۋقاتتانۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، جىلقى شارۋاشىلىعى دامۋىنىڭ تاماشا جاعدايىن جۇزەگە اسىردى. 


    ءتىلشى جۋىقتا، ىلە جىلقىسىن زەرتتەۋ، ٴوسىرۋ ورتالىعىنىڭ تاجىريبەحاناسىندا قىزمەتكەرلەر جىڭىشكە تۇتىكتى توڭازىتىلعان سپەرما مەن ۇرىقتاندىرۋ سىناعىن جۇرگىزىپ جاتقانىن كوردى. ٴداستۇرلى ۇرىقتانۋ ۇلگىسىمەن سالىستىرعاندا، جىڭىشكە تۇتىكتى توڭازىتىلعان سپەرمامەن ۇرىقتانۋ ۇلگىسى جىلقىلاردىڭ ءىشتى بولۋ مولشەرىن بارىنشا جوعارىلاتتى. بۇگىنگى تاڭدا، بۇل تاجىريبەحانا جىڭىشكە تۇتىكتى توڭازىتىلعان سپەرما ٴوندىرۋ، جىلقىنى جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرۋ تەحنيكاسىن ورىستەتۋ ارقىلى جىلقىنى اسىلداندىرۋ، ٴوسىرۋ عىلىم ـ تەحنيكالىق دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، توڭىرەكتەگى وڭىرلەرگە ىقپال جاساپ، ىلە جىلقىسىنىڭ ايگىلى ماركا ونىمدىلگىن ۇزدىكسىز جوعارلاتتى .

 


    ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق مال شارۋاشىلىق باس پۋنكتىنىڭ مامانى قارقىن مامارقان ۇلى بىلاي دەدى: »موڭعۇلكۇرە اۋدانى ٴبىر قىدىرۋ جاڭا تەحنيكالىق شارا قولداندى، ايتالىق، پروبيركالىق سپەرما، پروبيركالىق سپەرما جاساۋ جاعىندا دامۋى وتە تەز بولدى، 20 نەشە جىلدىق بۋدانداستىرىپ اسىلداندىرۋ ارقىلى دۇنيە جۇزىندەگى تاڭداۋلى انگىليا تازا قاندى جىلقسى، اراپ جىلقسى سياقتى تاڭداۋلى سورتتاردى جەتىستىردى. قازىر ٴبىزدىڭ جەرگىلىكتى ىلە جىلقىسىن بۋدانداستىرۋ، اسىلداندىرۋ ارقىلى جارىققا شىققان بۋدانداستىرىلعان 1- ۇرپاق، بۋدانداستىرىلعان 2 ـ ۇرپاق جىلقىلار بازاردا ەرەكشە قارسى الىندى، باعاسى دا ەرەكشە جوعارى بولۋدا. كەلەسى قادامدا، ٴبىز كاسىپتىك تەحنيكالىق كۇشتەردى تاربيەلەۋ، تەحنيكالىق دەڭگەيىن جوعارىلاتۋعا كۇش سالامىز. مۇندا باستىسى : نەگىزگى ساتىدا جىلقىلاردى جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرۋ، جىلقىلاردى ساراپتاۋ سياقتى كۇرسىنى كوبىرەك اشىپ، جەرگىلىكتى كادىرلەردىڭ تەحنيكالىق ورەسىن جوعارىلاتۋ، سونداي-اق، وزىق تەحنيكالىق شارالار ارقىلى موڭعۇلكۇرە اۋدانىنىڭ جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا ٴوز ۇلەسىمىزدى قوسۋ ». 


    باعىنۇر قاناپيا ۇلى موڭعۇلكۇرە اۋدانى قوناقاي قالاشىعى ۇلكۇنگەي قىستاعىنداعى باعىمشىلىق ٴىرى وتباسى. جىلقى باعىمشىلىعىمەن شۇعىلدانعانىنا 8 جىل بولدى. اسىل تۇقىمدى قۇلىن ساتۋ ارقىلى ول جىلىنا 200 مىڭ يۋانعا جۋىق كىرىس كىرگىزەدى. بۇرىن باعىنۇر قاناپيا ۇلى جەرگىلىكتى جىلقى باعاتىن ەدى. جەرگىلىكتى جىلقىنىڭ بازار باعاسى وتە تومەن بولاتىن، ول جىلقى تۇقىمىن اسىلداندىرعاننان كەيىن، اسىل تۇقىمدى قۇلىندارى بۇرىنعى باعاسىنىڭ نەشە ەسەسىنە دەيىن جوعارى ساتىلدى. تۇقىم اسىلداندىرۋ وعان جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋ بولاشاعىن كورسەتتى. وسى بىرنەشە جىلدا، ول اسىل تۇقىمدى جىلقى تۇقىمىن ەنگىزىپ، اسىل تۇقىمدى جىلقى باعىمشىلىعىن دامىتۋعا كىرستى، قازىر، ۇزدىكسىز دامۋ ارقىلى باعىنۇر قاناپيا ۇلىنىڭ قولىنداعى اسىل تۇقىمدى جىلقى كۇن سايىن كوبەيىپ كەلەدى. بيىل 3 ـ ايدا، ول ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىندا وتكىزىلگەن اسىل تۇقىمدى جىلقىنى تاڭداپ ساتىپ الۋ جينالىسىندا 46مىڭ يۋانعا ءبىر ساپالى اسىل تۇقىمدى جىلقسىن باسەكەلەستىرىپ ساتتى. اسىل تۇقىمدى جىلقى وعان اناعۇرلىم زور ەكونوميكالىق ونىمدىلىك الا كەلدى. 


    موڭعۇلكۇرە اۋدانى قوناقاي قالاشىعى ۇلى كۇنگەي قىستاعىنىڭ تۇرعىنى باعىنۇر قاناپيا ۇلى بىلاي دەدى: » ٴبىز بۇرىن تۇگەلدەي جەرلىك جىلقىلاردى باعاتىن ەدىك، بىرتە ـ بىرتە دامىپ، قازىر 30 نەشە جىلقنىڭ ءبارىن اسىلداندىردىق، بۇرىن قۇلىنىمىز 5000 يۋان، 6000 يۋانعا ساتىلسا، قازىر تۇقىمى اسىلدانعان سوڭ، بىرەۋىن 15 مىڭ يۋانعا ساتتاتىن بولدىق. بيىل موڭعۇلكۇرە جىلقى فەرماسىنانٴبىر ناسىلدى ايعىر ساتىپ الدىم. پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ ابزال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا 10 مىڭ يۋان قوسىمشا قاراجات الدىم. قازىر كىرىسىمىز ەرەكشە جاقسى، تۇرمىسىمىز دا جاقسى». 

    سوڭعى جىلداردان بەرى، موڭعۇلكۇرە اۋدانى وسى زامانعى جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، جىلقى شارۋاشىلىعى بازاسىن جاپپاي قۇرىپ، جىلقى شارۋاشىلىعىن حالىقتى اۋقاتتاندىرىپ، اۋداندى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ تىرەكتى كاسىبىنە اينالدىرىپ، داعدىلى جىلقى بايگەسى سياقتى قيمىلدار ارقىلى ىلە جىلقىسىنىڭ اتاعىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، ەگىنشى ـ مالشىلاردىڭ جىلقىءوسىرۋ، جىلقى باعۋ بەلسەندىلىگى مەن ىرىقتىلىعىن تاسقىنداتتى. سونىمەن بىرگە، ٴارقايسى اۋىل ـ قالاشىقتاردى قامتىعان جىلقىنى اسىلداندىرۋ جۇيەسىن ورناتىپ، اۋىل ـ قالاشىق، فەرمالاردىڭ جىلقى باعۋ، جىلقى ٴوسىرۋ قوعامىن دامىتىپ، زورايتىپ، ەگىنشى ـ مالشىلاردىڭ جىلقى باعۋدى ۇيىمداستىرۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ، ولشەمدەندىرۋ، ارنايىلاندىرۋ ٴوندىرىسىن ىلگەرىلەتىپ، ەگىنشى ـ مالشى بۇقاراسىنىڭ اۋقاتتانۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. 

    موڭعۇلكۇرە اۋدانى مال شارۋاشىلىعى، مال دارىگەرلىگىن دامىتۋ ورتالىعى، اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسىن جالپىلاستىرۋ مامانى بولات ومىربەك ۇلى بىلاي دەدى: ٴبىز جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ ٴتيپىن وزگەرتۋ جاعىندا، ٴبىرىنشىدەن: جىلقىنى جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرۋ قىزمەتىن مىقتى ۇستادىق، قازىر اۋدان بويىنشا 27 ورىندا جىلقىنى جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرۋ پۋنكتى بار. قازىرگە دەيىن 2670 تۇياق بيە جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرىلدى. ەكىنشدەن: جىلقىنى تاڭداۋ، سۇرىپتاۋ قىزمەتىن بىرگە يگەردىك. اۋدان بويىنشا بيىل 4-ايعا دەيىن، ەگىنشى-مالشىلارىمىز 76 اسىل تۇقىمدى ايعىر ساتىپ الدى. وسى نەگىزدە ٴبىز تۇقىم سۇرىپتاۋ قىزمەتىن دە تولىق ورىندادىق. ٴۇشىنشىدەن: ٴبىز ىلە جىلقىسىنىڭ پاسپورتىن تىزىمدەۋ، تاراتۋ قىزمەتىن قانات جايدىرۋ ءۇشىن، شينجياڭ جىلقى شارۋاشىلىعى قوعامى، ىلە وبلىستىق مال شارۋاشىلىق باس پۋنكتىمەن سەلبەستىك ورناتتىق.ٴبىز ۇنەمىلىك ات بايگەسى جارىسىن وتكىزىپ، ەگىنشى-مالشىلاردىڭ قولىنداعى جاقسى اتتىڭ قاسيەتىن ايگىلەدىك. ٴبىر جىلدا ٴبىر جىلقىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ ەگىنشى-مالشىلاردىڭ كىرىسىن ارتتىراۋدا ماڭىزدى رول اتقارادى». 

    موڭعۇلكۇرە اۋدانى جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن تياناق ەتىپ، 1» -كاسىپتە نەگىز قالاۋ، 2 ـ كاسىپتە دەڭگەيدى جوعارىلاتۋ، 3-كاسىپتى قاۋىرت دامىتۋ «جالپى تالابىنا ساي،» جىلقى شارۋاشىلىعى + « توعىسپالى دامۋىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، ىلە جىلقىسىنىڭ ماركاسىن جاراتتى. مال شارۋاشىلىق باعىمشىلىعى جاعىندا باعىمشىلىق تۇرلەرىن ۇزدىكسىز رەتتەپ جانە ساپالىلاندىرىپ، جىلقى باعىمشىلىعى تەحنيكاسىن جوعارىلاتىپ، جىلقىنى اسىلداندىرۋ قىزمەتىنىڭ اياق الىسىن تەزدەتىپ، جىلقىنىڭ ساپاسىن ءوسىرىپ، جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، مال شارۋاشىلىعىن وسىزامانداندىرۋدان ات بايگەسىن اشۋعا دەيىن، تۇتاس اۋداننىڭ جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋ جەلىسى ۇزدىكسىز ايقىندالا ٴتۇستى، جىلقى شارۋاشىلىعى موڭعۇلكۇرە اۋدانىنىڭ ەرەكشە ابزال كاسىپ سالاسى عانا ەمەس، ٴداستۇرلى مادەنيەتتى جالعاستىراتىن، ەرەكشە ەكولوگيالىق ساياحات، قالا مادەنيەت قۇرىلىسىنىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالىپ، تۇتاس اۋداننىڭ ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنىڭ تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتاتىن، ەگىنشى، مالشىلار كىرىسىنىڭ ٴۇرتىس ارتۋىن جەبەيتىن كاسىپ سالاسىنا اينالدى.

 

 

موڭعۇلكۇرە اۋداندىق توعىسپالى مەديا ورتالىعى

中央广播电视总台 央广网 版权所有

موڭعۇلكۇرە اۋدانىنىڭ جىلقى شارۋاشىلىعى تەز دامۋ ارناسىنا ٴتۇستى

تۇتاس اۋداننىڭ ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنىڭ تيپىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتاتىن، ەگىنشى، مالشىلار كىرىسىنىڭ ٴۇرتىس ارتۋىن جەبەيتىن كاسىپ سالاسىنا اينالدى