شي جينپيڭ ماجىلىسكە قاتىناستى ءارى ماڭىزدى ءسوز سويلەدى
ءوز حابارىمىز. مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ 9-ايدىڭ 8-كۇنى كەشتە بريكس ەلدەرى باسشىلارىنىڭ جەلىدەگى ماجىلىسىنە قاتىناستى ءارى «ىنتىماقتاسا سەلبەسىپ، ۇدەرە العا تارتايىق» دەگەن تاقىرىپتا ماڭىزدى ءسوز سويلەدى.
برازيليانىڭ زۇڭتۇڭى لۋلا باسشىلار ءماجىلىسىن باسقاردى، رەسەيدىڭ زۇڭتۇڭى پۋتين، وڭتۇستىك افريكانىڭ زۇڭتۇڭى راماپوسا، ەگيپەتتىڭ زۇڭتۇڭى ءال-سيسي، يراننىڭ زۇڭتۇڭى پەزەشكيان، يندونەزيانىڭ زۇڭتۇڭى پرابوۆو، اراب بىرىككەن امىرلىگى ابۋدابي پاتشا مۇراگەرى حاليد جانە ينديا، ەفيوپيانىڭ ۋاكىلدەرى ماجىلىسكە قاتىناستى.
شي جينپيڭ مىنالاردى انىق ايتتى: قازىر دۇنيە جۇزىندە 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىس جەدەلدەپ، زورەكەرلىك، سىڭار جاقتىلىق، قورعامپازدىق ءورشي تۇسۋدە. بريكس ەلدەرى جەر شارى وڭتۇستىگىنىڭ ءبىرىنشى شەبى رەتىندە، اشىق، سيىسىمدى بولۋ، سەلبەسە ورتاق يگىلىكتەنۋ بريكس رۋحىن ساۋلەلەندىرۋگە تاباندى بولىپ، كوپ جاقتىلىقتى ورتاق قورعاپ، كوپ جاقتى ساۋدا ءتۇزىلىسىن قورعاپ، «ۇلكەن بريكس سەلبەستىگىن» ىلگەرىلەتىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قول ۇستاسا قۇرۋ كەرەك.
شي جينپيڭ مىناداي 3 ءتۇرلى ۇسىنىستى ورتاعا قويدى:
ءبىرىنشى، كوپ جاقتىلىققا تاباندى بولىپ، حالىقارالىق تەڭدىك پەن ادىلدىكتى قورعاۋ. كوپ جاقتىلىق — جۇرت تىلەگى، جالپى جاعدايدىڭ بەتالىسى، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن دامۋىنىڭ ماڭىزدى سۇيەنىشى. مەنىڭ الەمدىك باسقارۋ دارىپتەمەسىن العا قويۋداعى ماقساتىم — ءار ەلدىڭ قول ۇستاسا ارەكەت جاساۋىن ىلگەرىلەتىپ، اناعۇرلىم ءادىل، ۇيلەسىمدى الەمدىك باسقارۋ جۇيەسىن ورناتۋ. ورتاق اقىلداسۋعا، ورتاق قۇرۋعا، ورتاق يگىلىكتەنۋگە تاباندى بولۋ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىن ۇيتقى ەتكەن حالىقارالىق جۇيە مەن حالىقارالىق زاڭدى نەگىز ەتكەن حالىقارالىق ءتارتىپتى قورعاۋ، كوپ جاقتىلىقتىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋ كەرەك. حالىقارالىق قاتىناستىڭ دەموكراتيالانۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋ، جەر شارى وڭتۇستىك ەلدەردىڭ ۋاكىلدىك سيپاتى مەن ءسوز سويلەۋ ۇقىعىن جوعارىلاتۋ كەرەك. الەمدىك باسقارۋ جۇيەسىنە رەفورما جاساۋ، كەمەلدەندىرۋ ارقىلى ءار جاقتىڭ بايلىعىن تولىق جۇمىلدىرۋ، ادامزات قوعامى ءدوپ كەلىپ وتىرعان ورتاق سىن سايىستارعا اناعۇرلىم ويداعىداي توتەپ بەرۋ كەرەك.
ەكىنشى، ەسىك اشىپ، ورتاق يگىلىكتەنۋگە تاباندى بولىپ، حالىقارالىق ەكونوميكا ساۋدا ءتارتىبىن قورعاۋ. ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋى بوگەۋ بەرمەس تاريحي اعىم. ءار ەلدىڭ دامۋى اشىق ۇستالعان، سەلبەسكەن حالىقارالىق ورتادان ايرىلا المايدى، ەشكىم دە ءوزىن-ءوزى تۇيىقتايتىن وقشاۋ ارالعا قايتا ورالۋدى قالامايدى. اشىق ۇستالعان دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن قۇرۋدى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتىپ، ەسىك اشۋ بارىسىندا ورايدان ورتاق يگىلىكتەنۋدى، پايدادان ورتاق يگىلىكتەنۋدى جۇزەگە اسىرۋ؛ دۇنيە جۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىن وزەك ەتكەن كوپ جاقتى ساۋدا ءتۇزىلىسىن قورعاپ، ءارقانداي فورماداعى قورعامپازدىققا قارسى تۇرۋ؛ جالپىعا ءتيىمدى، سيىسىمدى ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋىن دارىپتەپ، دامۋدى حالىقارالىق كەڭەس ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ورنىنا قويىپ، جەر شارى وڭتۇستىك ەلدەردى حالىقارالىق سەلبەستىككە ءادىل ات سالىستىرۋ، دامۋ جەتىستىكتەرىنەن ورتاق يگىلىكتەندىرۋ كەرەك.
ءۇشىنشى، ىنتىماقتاسا سەلبەسۋگە تاباندى بولىپ، بىرلىكتە دامۋ بىرىككەن كۇشىن ۇيىستىرۋ. بريكس ەلدەرىنىڭ جان سانى دۇنيە ءجۇزىنىڭ تەڭ جارىمىنا جۋىعىن ۇستايدى، ەكونوميكانىڭ جالپى مولشەرى دۇنيە ءجۇزىنىڭ شامامەن %30 ىن، ساۋدا جالپى سوماسى دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەستەن ءبىرىن ۇستايدى. بريكس ەلدەرىنىڭ سەلبەستىگى نەعۇرلىم تىعىز بولعان سايىن، سىرتقى حاۋىپ قاتەرلەر مەن سىن سايىستارعا توتەپ بەرۋدىڭ نەگىزى سولعۇرلىم جەتكىلىكتى، امالى سولعۇرلىم مول، ونىمدىلىگى سولعۇرلىم جاقسى بولادى. جۇڭگو باسقا بريكس ەلدەرىمەن بىرلىكتە الەمدىك دامۋ دارىپتەمەسىن تياناقتاندىرىپ، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى» جوعارى ساپامەن ورتاق قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ءوز ارتىقشىلىقتارىن ساۋلەلەندىرىپ، ناقتى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، ەكونوميكا ساۋدا، فينانس، عىلىم تەحنيكا سياقتى سالالاردا اناعۇرلىم كوپ سەلبەستىك جەتىستىكتەرىن قالىپتاستىرىپ، «ۇلكەن بريكس سەلبەستىگىنىڭ» نەگىزىن اناعۇرلىم بەكەمدەپ، قوزعاۋشى كۇشىن اناعۇرلىم جەتكىلىكتى ەتىپ، ىقپالىن اناعۇرلىم ارتتىرىپ، ءار ەل حالقىن اناعۇرلىم كوپ، اناعۇرلىم جاقسى يگىلىككە كەنەلتۋدى قالايدى.
ماجىلىسكە قاتىناسقان باسشىلار بىلاي دەستى : قازىر سىڭار جاقتىلىق پەن زورەكەرلىك حالىقارالىق تارتىپكە سوقتىقتى، حالىقارالىق زاڭ مەن حالىقارالىق ەرەجە قاتەرگە ۇشىرادى، ساۋدا باسقا ەلدىڭ ىشكى ىسىنە كيلىگۋدىڭ قۇرالىنا اينالىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن دامۋىنا اۋىر ىقپال جاسالدى. بريكس ەلدەرى ىنتىماقتى، سەلبەستىكتى كۇشەيتىپ، داعدارىسقا، سىن سايىستارعا قول ۇستاسا توتەپ بەرىپ، كوپ جاقتىلىقتى ورتاق قورعاپ، ەركىن، اشىق ۇستالعان حالىقارالىق ساۋدا ءتۇزىلىسىن قورعاپ، جەر شارى وڭتۇستىك ەلدەر ورتاق مۇددەسىن قورعاۋى كەرەك.
ءار ەل باسشىلارى ءتوراعا شي جينپيڭ العا قويعان الەمدىك باسقارۋ دارىپتەمەسىندە ۇرىمتال تۇس ءداپ باسىپ كورسەتىلىپ، الەمدىك باسقارۋدى كەمەلدەندىرۋدىڭ بەتالىسى مەن جولى ايقىن نۇسقالدى دەپ قارادى. ءار قايسى جاقتار بۇدان تىس تاعى دا ۋكراينا داعدارىسى، گازا قاقتىعىسى سياقتى قولامتالى ماسەلەلەر جونىندە تۇسىنىستىكتى ۇزدىكسىز ساقتاپ، ۋكراينا داعدارىسىنىڭ «بەيبىتشىلىك دوسى» گرۋپپاسىنىڭ رولىن ساۋلەلەندىرىپ، پالەستين ماسەلەسىن شەشۋدىڭ «ەكى ەل جوباسىنا» تاباندى بولىپ، ورتا شىعىس ءوڭىرىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن ورنىقتىلىعىن قورعاۋعا قوسىلدى.
ساي چي، ۋاڭ ي قاتارلىلار ماجىلىسكە قاتىناستى.















