00:00:00  
 
бас бет хабарлар Орта азиа медиаларға назар Ұлағат азаматтың айтары економика айдыны заң жане замана Парасат
агугай шалқар дариғай - даурен Алем аясында арнаулы хабар радио туралы арна кескін Бижиңдегі қазақтар

А қ ш-ында адамдар теңдiгi әлi iске асқан жоқ

Келуқайнарі :Жүңгө қазақ радё торабы | Жауапты редактор:Дәүiлбек | Жаңаланған уақыт:2014-01-07

     2013-жылы қарашаның 19-күнi тәңертең ақ ш –тың жер-жерiнен келген сан мың адам фенсйлөвәня штатының гедййсбүрiк қалашығындағы мемлекеттiк қабырстандыққа жйналып еске тұсырү қймылына қатынасты. Осыдан түра 150 жылдың алдында а қ ш-ның 16-кезектi прйздентi лйнкөлйн дәл осы гедййсбүрiкте аүыздан аүызға таралып марапатталған лекся жасаған болатын.


    Гедййсбүрiкте сол кезде күн қақаған сүық бөлғәнiмен еске тұсырү қймылы дүманды өткiзiлiп мәресiне жеттi. Қймылға қатынасқан ерлердiң көбi геддйсбүрiк шайқасы кезiндегi Әскерй кйiм кйiнсе әйелдер 19-ғасырдың орта шенiндегiдәстүрлi ұзын көйлектi кйдi. Адамдар арасында лйнкөлйнғә елiктеп кйiнгендермен адамдар таласа тармаса сүретке тұсып жатты .


    Гедййсбүрiк мемлекеттiк қабырстандық маңында орналастырылған зеңбiрек сондай-ақ қаз қатар тiзiлген ақ тұсты құлыптастар бiр жарым ғасырдың алдындағы аянышты үақйғаны елестеткендей . 1863-жылы шiлденiң 1-күнiнен 3-күнiне дейiн гедйссбүрiк шайқасы ақ ш iшкi соғысның шешүшi сәтiне түра келдi . 3 күнге жалғасқан шайқаста екi жақ бiр-бiрiне 7 мйллён дана оқ атып, 51 мың адам жараланған, өлген және дерексiз кеткен. Сөнiмен бұл ақ ш тарйхындағы зор қырғынға айналды. Шайқас аяқталғаннан кейiн геддйсбүрiкте таү мая үйiлген 5000 мың жылқының сүйегi көрген жанды түршiктiрдi. Шайқаста сөлтүстiк жақ жеңiске жетiп, мемлекеттiк тұлғаландырү iсi ендiгәрi ырық бермейтiн дәрежеге жеттi.


    Харвр үенюрсйтетi тарйх ғылмының фрәфессөрi рйтй халық гәзетiнiң тiлшiсiн қабылдағанда былай дедi, ақ ш-ның iшкi соғысы алғаш басталған кезде құлдық тұзымының күшiнен қалдырылү–қалдырылмаүы басты қайшылық емес. Соғыстың өршүiне iлесе негiр құлды азат етпейiнше мемлекеттi құтқарүдың мүмкiн еместiгi қатаң рялдыққа айналсада мемлекеттi құтқарүды қолдайтын барлық адамның негiр құлды азат етүдi бiрден құптаүы екiтәләй. Лйнкөлйннiң гедййсбүрiкте жасаған лексясiнiң осы реткi iшкi соғыста маңызы айрықша зор болды. Кезiнде лйнкөлйн лекся сөйлеүден бұрын кеңес палатасының бұрынғы мүшесi едүәрд екi сағатқа жүық лекся жасап гедййсбүрiк шайқасының артқы көрiнсi мен барысын егжейлi–тегжейлi баяндаған болсада артына сөзге шыққан лйнкөлйн екi жарым мйнүт қана лекся сөйлеп жалпы жұртты тамсандырды. Рйтй былай дедi, лйнкөлiн қысқа ғана сөйлегенiмен нұсқа болып өткендi, қәзiргi мен болашақты сондай ақ, мемлекет, құрлық тiптi дүнйе жүзiн қамтып бай мазмұнды сөйледi.


    Әскерй кйiм кйiнген рйман мен шйербөд халық гәзетiнiң тiлшiсiн қабылдағанда былай дедi, лйнкөлйннiң гедййсбүрiктәғi лексясi жан–жақтылы жасалған тамаша лекся болды, онда баяндалған ‹адамдар түада тең› және жеке меншiк, демөкрәтялiқ басқарү, халықты йгiлктендiрү танымының мән маңызы аса зор болды.


    "адамдар түған кезде тең" деген сөз нәсiлге айрүдың адамдар арасындағы негiзгi парық емес екендiгiн аңғартады, 150 жылдың алдында лйнкөлйн қсықа үақытта терең тарйхй мәнге йе лекся жасап едi, егер ол тiрi болса 150 жылдан кейiнгi бүгiнгi күнде оның адамдардың тепе–теңдiгi жайлы көтерген үндеүiнiң әлi iске аспай отырғандығын өз көзiмен көрiп iштей түңiлер едi.

Қазақ радио торабының байланыс әдырысы: Електронді почта :

Әдырысы : Бижиң қаласы фушиңмын сыртқы кошесі 2-аула жұңго радио торабы почта нөмыры :100866
Телефон:010-86093114 400-668-0040 Факыс :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Торапта таратылатын дыбыс кескін бағдарламаларының рұхсат нөмыры 0102002
Орталық халық радио стансиасы баспа ұқығы (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号

OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">>> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1"> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">