00:00:00  
 
бас бет хабарлар Орта азиа медиаларға назар Ұлағат азаматтың айтары економика айдыны заң жане замана Парасат
агугай шалқар дариғай - даурен Алем аясында арнаулы хабар радио туралы арна кескін Бижиңдегі қазақтар

Афғанстан мен а қ ш ның жаңа хәүiпсiздiк келiсiмi көптеген мәселелерге саяды

Келуқайнарі :Жүңгө қазақ радё торабы | Жауапты редактор:Дәүiлбек | Жаңаланған уақыт:2014-01-07

     Афғанстан көнгрес жйналысы 24-қараша күнi афғанстан мен ақ ш ның" екi жақтылы хәүiпсiздiк келiсiм"жөбәсiн мақұлдады, жоба жйналыс ашыларға аз қалғанда әрең тұрақтандырылды, бұл жоба ендi пәрләменiтте даүысқа салынып, презйдент қол қойғаннан кейiн күшке йе болады.


    Талдаүшылар былай дедi: жоба мақұлданатын болса, афғанстан мен а қ ш селбестiгiнiң 2015-жылдан кейiнгi он жылдағы негiзi мен жүлгесi тұрақтанады. Алайда екi елдiң осы келiсiм жайындағы таласынан қарағанда, екi жақ бiр-бiрiне сенiм артпай отыр, болашақтағы нақты селбестiктер осы себептi бұралаң жолдарды басүы мүмкiн.


    Жобада былай делiндi: афғанстан мен ақ ш терөрлiққә қарсы тұрү мен өңiрдiң бейбтшiлiгiн, орнықтылығын қорғаүды шығар тұйын етiп, селбестiк нысанасын ортаға қояды, афғанстан сыртқы күштердiң сұғанақтығына жолыққанда а қ ш ның афғанстанға селбесүiн үмiт етедi, ал ақ ш афғанстанның түрлi терөрлiққә қарсы тұрүды жалғастырүын талап етедi.


    Осы негiзде афғанстан ақ ш ынан афғанстан хәүiпсiздiк қосындарының күресшеңдiк қүатын күшейтүге селбесүдi талап еттi. Бырақ, екi жақ жобада әүе армясы, жабдықтаү және ақбар қатарлы жақтарда селбесүдi аүызға әлғәнiмен, оның нақты жағдайы жайында тоқталмады, қайта ақ ш армясының афғанстан құрылғылары мен базасын майға алү iстерi жан-жақтылы айтылды. Жоба бойынша, ақ ш кәбүiл, кәндәхәр және герәт қатарлы жерлердегi 9 әскерй базаны майға алатын болды, афғанстан үкiметi тағы ақ ш армясының қырүар бажысын да күшiнен қалдырды.


    Талдаүшылар былай деп қарады: жобада афғанстан мен а қ ш ның өңiрлiк хәүiпсiздiктi қорғаү жағында ортақ мүддеге йе екендiгi айтылды, алайда екi жақтың талабында парықтар болып, афғанстан үкiметi саясй жағдайдың тынышталүына назар аүдарса, а қ ш өз стрәтегясiнiң құнына көңiл бөлдi.


    Былтыр қараша айында екi жақ келiссөз бастағаннан берi, афғанстан үкiметiнiң афғанстанда тұратын ақ ш армясына тектелмеү ұқығын берү-бермеүi талас тұйыны болды.


    Бйыл жыл басында, ақ ш ның презйдентi обама ақ ш ына сапарға барған афғанстанның презйдентi кәрзәйғә: тектелмеү ұқығын берү- ақ ш армясының афғанстанда жалғасты тұрүының негiзi, -дедi. Алайда ақханыстан халқы бұған күмәнмен қарады, әсiресе ақ ш әскерлерi былтыр афғанстан қыстақ тұрғынына оқ шығарғаннан кейiн, афғанстан халқы а қ ш армясына тектелмеү ұқығын берүге наразылық бiлдiрдi.


    Кәрзәй былай дедi: афғанстан шетел әскерй қосындарының көмегiне мұхтаж, алайда өзiнiң йелiк ұқығын қорғаүғада ұқықты. Осындай жағдайда кәрзәй көнгрес жйналысын ашып, бұқараның тiлегi арқылы басым мен жәүәпкерлiктi ортақ бөлiсү талғамын жасады.


    Афғанстан презйдент сарайының мәлiмдемешiсi файыш былай дедi: афғанстан үкiметi афғанстанда тұратын ақ ш армясына тектелмеү ұқығы мен ерекше тексерү ұқығын берүге қосылып, екi жақ келiссөзiндегi кедергiлердi аластады. Афғанстан халқының жобаға болған наразылығын бәсеңдетү үшiн жобада "ақ ш афғанстанның йелiк ұқығы мен заңына қүрмет етүдi алғы шарт етедi" деген сөз көп рет қайталанды. Афғанстанның осы реткi жйналысқа қатынасқан қәйрәткерi мүбәрез: афғанстан өзiн қашанда "ақсақал" деп санап, өзiнкiн мүлде жөн көретiн елмен келiсiм жасамаүы керек, -деп қарады.


    Афғанстанның саясй iстер талдаүшысы сайдй былай дедi: терөрлiққә қарсы тұрү қәжетi мен жағырапялық саясй тұрғыдан қарағанда, а қ ш армясы афғанстанда жалғасты тұра берүдi үмiт етедi, алайда олардың афғанстанның қорғаныс қәбiлетiн арттырү сенiмi шектi, а қ ш ның афғанстанға көрсететiн мәндiк қолдаүы белгiленген көлемнен аспайды. Осы реткi жобаның мақұлданүы афғанстанның бейбтшiлiк барысына керi ықпал көрсетү- көрсетпеүi адамды алаңдатады.


    Талдаүшылар: екi жақ бiр-бiрiн сақтық күйде болғандықтан, екi ел алдағы жерде тағы көптеген бұралаң жолдарды басүы мүмкiн, -деп қарады.

 

Қазақ радио торабының байланыс әдырысы: Електронді почта :

Әдырысы : Бижиң қаласы фушиңмын сыртқы кошесі 2-аула жұңго радио торабы почта нөмыры :100866
Телефон:010-86093114 400-668-0040 Факыс :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Торапта таратылатын дыбыс кескін бағдарламаларының рұхсат нөмыры 0102002
Орталық халық радио стансиасы баспа ұқығы (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号

OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">>> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1"> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">