باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كوكەيىندەگى حالىق تۇرمىسى ىستەرى دەگەن جەلىلەس ماقالانىڭ باسىندا «پانا ءۇيى بولۋدى ىسكە اسىرۋ» دەگەن ءبولىمى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2019-08-12 10:05:00

 

    ءوز حابارىمىز: تۇرعىن ٴۇي ماسەلەسى ٴارى حالىق تۇرمىسى ماسەلەسى، ٴارى دامۋ ماسەلەسى، بارلىق وتباسىنىڭ ٴتول مۇددەسىنە، حالىقتىڭ الاڭسىز تىرشىلىك ەتۋىنە، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جالپى جاعدايىنا، قوعامنىڭ جاراسىمدىلىعى مەن ورنىقتىلىعىنا تىرەلەدى . پارتيا 18 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ ب بۇقارانىڭ تۇرعىن ٴۇي قاجەتتەرى مەن قيىنشىلىقتارىن كوكەيىنەن شىعارماي، بارلىق بۇقارانىڭ تۇرعىن ۇيگە يە بولۋ نىساناسىن ىسكە اسىرۋدى باستان-اياق ماڭىزدى رەفورما مىندەتى ەتىپ، جالپى بەتتىك ورنالاستىرۋ جاساپ، ٴوزى باس بولىپ ىلگەرىلەتتى.


    2016 ـ جىلى 8 ـ ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ بانيان قىستاعىندا قىزمەت تەكسەردى. ول قىستاققا كىرىپ ارالاپ، تۇرعىنداردىڭ جاڭا ۇيلەرىنىڭ كولەمىن، قۇرىلىمىن، قۇرىلىس ساپاسىن تەكسەرىپ كورىپ شىقتى، جاڭا ٴۇي قۇرىلىسىن باقىلايتىن قىستاق تۇرعىندارىمەن اڭگىمەلەستى. 55 جاستاعى قىستاق تۇرعىنى لۇي يوۋجيننىڭ ەسىندە سول كۇنى باس شۋجيدىڭ ونىڭ سەمياسىنداعىلارمەن بىرگە وتىرىپ، اۋىلداستاردىڭ بۇرىن قونىستانعان كونە قىستاقتارىنىڭ جاعدايىن كورسەتەتىن كورىلىمدى بىرلىكتە كورگەنى الىگە دەيىن اپ ـ انىق سايراپ تۇر. سول كەزدە باس شۋجي شي جينپيڭ: «پارتيا مەن ۇكىمەت سىزدەردەي قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا ەرەكشە كوڭىل ٴبولىپ وتىر، قونىس اۋدارۋ، كوشىرۋدىڭ ءوزى سىزدەردى ءتىپتى دە جاقسى تۇرمىسقا كەنەلتۋ ءۇشىن بولىپ تابىلادى، دەگەن ەدى . باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ بۇل سوزدەرى لۇي يوۋجيننىڭ كوكەيىنە ىستىق اعىن بولىپ قۇيىلدى.


    تاماشا تۇرمىس شىنىندا جەتىپ كەلدى! لۇي يوۋجين وتباسى اراق اشىتۋ شەبەرحاناسىن اشقان العاشقى جىلدىڭ وزىندە 30 مىڭ يۋان پايدا كىرىس كىرگىزدى. لۇي يوۋجين بىلاي دەدى: باس شۋجيدىڭ تاپسىرماسىن ەستەن شىعارماۋىمىز، دامۋ جاعىندا ەندىگارى ارتتا قالماۋىمىز كەرەك . كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ ارقىلى كەدەيلىك قالپاق الىنىپ، ەڭسەمىز كوتەرىلىپ كەتتى!


    «باسىندا تۇرعىن پاناسىءۇيى بولۋدى» ىسكە اسىرۋ ـ ۋادە ٴارى جاۋاپكەرشىلىك. تۇرعىن ٴۇي ماسەلەسى حالىق تۇرمىسىنداعى كەلەلى ماسەلە، ول سان ساناقسىز سەميالاردىڭ نەگىزدىك تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋعا تىرەلەدى. «الاڭسىز تۇرعىن ٴۇي بولۋ» ـ «كاسىپپەن قامسىز شۇعىلدانۋدىڭ» نەگىزى. «جۇتاعان ۇيدەن قۇتىلۋ»، «كەدەيلىك تامىرىنا بالتا شابۋ»، ءدالمە ءدال شارا قولدانۋ، اۋقاتتانۋ جولىن دۇرىس تابۋ كەرەك. ەرەكشە رايوندارعا باعىتتاي باسقا جەرلەرگە قونىس اۋدارىپ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدى اتقارۋ ارقىلى اۋىر دارەجەدە كەدەي رايوندارداعى قيىنشىلىعى بار بۇقارانىڭ تۇرعىن ءۇي جانە ٴوندىرىس شارت-جاعدايىن تۇبىرىنەن وزگەرتىپ، وقۋ - اعارتۋ، تاربيەلەۋ، كاسىپ سالاسى ارقىلى جەتەكتەۋ جاقتارىنان كومەكتەسكەندە عانا، كەدەي جان سانىنىڭ كەدەيلىكتەن شىن مانىندە قۇتىلۋىنا كومەكتەسىپ، اۋقاتتانۋ، دوڭگەلەك داۋلەتكە جەتۋ جولىندا بۇكىل ەل حالقىمەن بىرلىكتە ارىنداي العا باستىرۋعا بولادى.


    5 جىلدىڭ الدىندا باس شۋجي شي جينپيڭ بەيجيڭ نانلوگۋچياڭ بولەكشە جەلىلەس رايونىنىڭ يۇي ىر تار كوشەسىنىڭ 29 ـ اۋلاسى مەن 30 ـ اۋلاسىنا ارنايى كەلىپ، وسى كوشەدەگى كونە تۇرعىندارعا امانداسىپ، كوپشىلىكتىڭ كونە قالا رايونىن وزگەرتۋ جونىندەگى ويلارىن تىڭدادى. بەس جىلدىق قايتا قۇرۋ، رەتكە سالۋعا بايلانىستى، يۇي ـ ىر كوشەسىنىڭ بەت بەينەسى كۇن سايىن جاڭالانىپ وتىردى. باس شۋجي كەزىندە ارنايى بارعان يۇي ـ ىر تار كوشەسىندەگى 30-اۋلادا ۇزاق جىلدار بويى ساقتالىپ كەلگەن ەرەجەگە قايشى سالىنعان قۇرىلىستار شاعىلىپ، جەر بەتى جاسىل القاپقا اينالدى، كەڭ اۋلا كوك قاڭىلتاق كەرپىشتەن قالانعان، قىزىل قاقپالى، جاسىل تەرەزەلى اۋەلگى قالپىنا كەلتىرىلدى. بۇل كۇندەرى يۇي-ىر كوشەسىندەگى ەرەجەگە قايشى سالىنعان قۇرىلىستار مەن تۇرعىندار وزدەرى سالىپ العا لاشىقتاردىڭ كوبى شاعىلدى. جۇمىسشىلار قۇرىلىستى جەدەلدەتە جۇرگىزىپ، جىل سوڭىنا دەيىن قايتا قۇردى ورىنداپ بولىپ بايىرعى كوشەنىڭ اۋەلگى بەينەسىن قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش سالۋدا.


    باس شۋجي شي جينپيڭ كونە قالا رايونى مەن لاشىقتار رايونىن جاڭالاۋعا ايرىقشا كوڭىل ٴبولىپ، كوپشىلىكتىڭ قونىسى ٴتىپتى دە جايلى، تۇرمىسى ٴتىپتى دە كوركەم بولۋدى ىسكە اسىرۋدى؛ كوپشىلىك كوڭىل ٴبولىپ وتىرعان ٴىس جۇزىندىك ماسەلەلەردى ويداعىداي شەشۋدى؛ كوپشىلىكتىڭ تار كوشەدە تۇرعاندا دا وسى زامانعى تۇرمىس كەشىرۋىنە مۇمكىندىك جاساۋدى باسا دارىپتەدى . 2018-جىلى 4-ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ حۋبيدە قىزمەت تەكسەرىپ، ۋحان قالاسى چيڭشان رايونى جۇمىسشىلار قىستاعى كوشەسىنە كەلدى. باس شۋجي شي جينپيڭ : قازىر بۇكىل ەلدەگى لاشىق رايوندى وزگەرتۋ مىندەتى ٴالى دە وتە جاپالى. تەك بۇقاراعا ٴتيىمدى ٴىس بولسا بولعانى، كۇش سالا ىستەۋىمىز، ونىڭ ۇستىنە امال تاۋىپ ويداعىداي ىستەۋىمىز كەرەك، دەپ انىق ايتتى. قازىر جۇمىسشىلار قىستاعى الەۋمەتتىك رايونىنىڭ ورتاسى كۇن سايىن جاقسارىپ، عيماراتتار كورىنىستەرى شىت جاڭا بەينەگە ەندى ؛ شاعىن رايوندا جاڭاشا قۇرىلىس ينجەنەرياسى اتقارىلىپ، سۋ سىڭەتىن كەرپىش توسەلىپ، جاڭبىر جاۋسا لاي-باتپاق بولىپ، كولشىك سۋدان اياق الىپ جۇرگىسىز بولاتىن جاعداي وزگەردى. لاشىق رايونداردى وزگەرتىپ قۇرۋ ارقىلى سان ساناقسىز تۇرعىنداردىڭ الاڭسىز باس پاناسى بولۋ ارمانى جۇزەگە استى.


    پارتيا 18-قۇرىلتايىنان بەرى وسى كەلەلى حالىق تۇرمىسى شاراسى جەدەل جۇرگىزىلدى. 2018-جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 100 ميلليوننان استام تۇرعىن لاشىقتان عيماراتقا كوشىپ كىرىپ، تۇرعىن ٴۇي شارت-جاعدايى ايتارلىقتاي جاقساردى . لاشىق رايونداردى وزگەرتۋ ارقىلى قيىنشىلىعى بار بۇقارانىڭ تۇرعىن ٴۇي شارت-جاعدايى ٴونىمدى جاقسارۋمەن بىرگە، تۇرعىن ٴۇي ورتاسىن ساپالاندىرۋ، قالا ىشىندەگى ەكى نەگىزدىك سيپاتتى قايشىلىقتى باسەڭدەتۋ، قالا-قالاشىقتاردىڭ جالپىلىق كوتەرىمدىلىك قۋاتىن جوعارىلاتۋ، قوعامنىڭ جاراسىمدىلىعى مەن ورنىقتىلىعىن جەبەۋ جاقتارىندا ماڭىزدى رول اتقاردى.