00:00:00  
 
бас бет хабарлар Орта азиа медиаларға назар Ұлағат азаматтың айтары економика айдыны заң жане замана Парасат
агугай шалқар дариғай - даурен Алем аясында арнаулы хабар радио туралы арна кескін Бижиңдегі қазақтар

Ауыл-қыстақтардағы ескі салт-сана қалай өзгертілгені ٴжон###

Келуқайнарі : | Жауапты редактор: | Жаңаланған уақыт:2019-08-09

 

    күн суытқан кезде, екі кірпі жақындап ٴбырын-ٴбыры жылытпақшы болған. Екеуі ٴбыр-біріне өте жақындасса, қарсы жағына тікені қадалады ; өте алыс болса, жылына алмайды. ««кірпі қағидасы»-адамгершілік қарым-қатынасты қалай меңгеру деген мағынаны береді. Ауыл-қыстақтың ескілікті салт-санасн озгерту қызметынде, ауыл-қалашық билігі мен негізгі саты өміршеңдігі ٴдал осы ««екі кірпіге» ұқсаңқырап қалады.

 

жұрт ескілікті салттан айтып тауысқысыз азап шеккенімен, ٴбырақ құтыла алмады

 

адамгершілік қарым-қатынасқа саятын ٴтұрлы ауыл салты, бұрын көрші-қолаңдармен ынтымақтасу, жұрт тілегін тоғыстыру, ٴозара көмектесіп, тең игілікке кенелудей маңызды рол атқарған. Алайда, жақынғы жылдардан бері ٴышынара ауыл-қыстақтардағы салт-санаға байлығын көрсету, қара таласу сияқты фәктөрләр қосанжарланған ٴары бірте-бірте елеулісінің орнын елеусізі басып, бұрыс салттар барған сайын өршіген.

 

мереке-мейрәмдә торсылдақ атуда кімнің көп, қымбат торсылдақ атқанына қарау ; қонағасы шақырғанда сен 20 үстел жайсаң, мен 30 үстел жаямын, сен қой сойсаң, мен ٴыры қара соямын деп бәстесу ; неше жылдың алдында, тойлық 50 юаннан бастап берілетін, ал қазір кім 50 юань тойлық алса бүкіл ауылдың мазағына қалған ; ٴышнара жерлерде, келіншек алған соң ««тақыр кедейге» айналу, қыз ұзатып ««бай кемпірге» айналудай ғажайып істер арт-артынан туылды. Той істерінде бәстесіп болған соң ٴолым істерінде де қара таласып, Қытай мен батыстың өркестірін ұсыныс ету, арулар ٴбиы, ٴан-ٴби жарысын өткізу ; сәулетті қабыр салып, әуелі ٴтыры адамға қабыр салу…

 

««бергенге тұрмайды, пейілге тұрады» дегендей, бергенін қайтарып алу ٴұшын, кейбір қыстақ тұрғындары ٴтұрлы себеп іздеп қонағасы шақырып, той-томалақ көбейген ٴтиымсыз жағдай туылған. Ауыл шаруашылығы және ауыл-қыстақ министрлігінің қыстақта тұрып тексеруінде көрсетілуінше, той-томалақ, ٴолым-ٴжытым шығымы емделу шығымынан асып, азық-түліктен қалса шаруалар тұтынатын екінші шығымына айналған. Нашар салттардың көбеиюінен бұқаралар айтып тауысқысыз азап арқалап, ٴбырақ одан қашып құтыла алмаған.

 

хуби өлкесі Фаңшян ауданы чиңфың қалашығы Чиңфіңжие қыстағының тұрғыны лию шаниың отбасына сақтап қойған бұрынғы жылдардағы тойлық алу ٴтызымын көрсетті, тойлықтың артуы оның отбасына ауыр еконөмикалық жүк тудырған.

 

биліктің тым ішкерлей араласуының кері әсері де бар

 

мұндай жағдайда Ауыл-қалашық үкіметтің араласуының өзіндік қажеттылыгі бар. Қағида-ٴтартып орнату арқылы партиялы кәдрләрдән бастамашы болуды талап етіп, сыйлау-жазалау шараларын айқындап, ٴбыр мезет күшті жөнге салғаннан кейін, нәтижесі шынында көрнекті болып, нашар салттар азайып, бұқараның ауыртпалығы жеңілдеді.

 

алайда, ٴдал ««кірпі қағидасы» сияқты биліктің тым ішкерлей араласуы кері әсер де тудырды.

 

кейбір Жергілікті үкіметтер дөрекелікпен араласып, ««ٴбыр шыбықпен айдау» ٴтасылын қолданып, белгілемеге қайшы қонағасы берген қыстақ тұрғындарының ең төменгі тұрмысты қамтамасыздандыру, күтім қосымша қаражаты сияқтыларды күшінен қалдырған, ٴтыпты ««матастырып», ««ٴбыр отбасы белгілемеге қайшылық жасаса, тұтас қыстақты жазалаған. »

 

мұндай қызмет ٴтасылын қолдануда, ««позитсия» мен ««өлшемде» мәселе бар. Онан да маңыздысы, Жергілікті үкімет әкімшілік бұйрық пен әлеуметтік байлықты басқаруды іске қосса, қысқа мерзім ішінде нәтижесі көрнекті болуы мүмкін, ٴбырақ халық бұқарасының өміршеңдігін қозғамай тұрып, баянды жөнге салу механизмын қалыптастыру қиын.

 

осындай үлгіде, ٴмұбада, жоғары Дәрежелі үкіметтің басқару тебіні әлсіреп, қызмет ٴтұйыны жаңаланса, бұл қызмет біртіндеп тоқтап, нашар салттар қайта ٴорбуы мүмкін. Бұл ٴтұйын амалят барысында үздіксіз дәлелденіп отыр.

 

ауыл-қалашық билігі мен негізгі саты өміршеңдігінің қатынасы міне осындай күрделі. Алдыңғысы күшті болса, кейінгісін тежей алады ; алдыңғысы барлығын үстіне алса, соңғысының өміршеңдігін қозғай алмайды.

 

ауыл-қыстақтарды ішкі жақтағы олқылықтарды түзету механизымын орнатуға жетектеу

 

««ٴбыр жолата тыйым салу», ««ٴбыр жолата қоя берудің» барлығы да бұның тура жауабы емес.

 

партия 19-құрылтайының баяндамасында ауыл-қыстақ негізгі сатыларының негіздік қызметін күшейтіп, ٴозын ٴозы басқару, заңмен жөнге салу, моралмен жөнге салу ұштастырылған ауыл-қыстақ басқару жүйесін ақаусыздандыру ортаға қойылды. Таяуда ҚКП орталық көмитеті кеңсесі, мемлекеттік кеңес кеңсесі басып таратқан ««ауыл-қыстақты жөнге салуды күшейту және жақсарту жөніндегі жетекші пікірде» мыналар алға қойылды: ٴозын ٴозы басқару арқылы өміршеңдік күшті арттыру, заңмен жөнге салу арқылы қамтамасыздандыруды күшейту, моралмен жөнге салу арқылы турашылдықты әйгілеу, партия ұйымы басшылығындағы ٴозын ٴозы басқару, заңмен жөнге салу, моралмен жөнге салу ٴозара ұштастырылған ауыл-қыстақты жөнге салу жүйесін ақаусыздандыру, бірге құру, бірге жөнге салу, тең игіліктенетін қоғамдық жөнге салу жүйесін орнатып, Қытайша сөтсиәлистік ауыл-қыстақты ойдағыдай жөнге салу жолымен ٴжұру керек.

 

ٴдауыр ауыл-қыстақты жөнге салу жүйесі мен жөнге салу қабылетін осызамандандыруды үндеді, ٴбарын үстіне алуға болмайды, басқаруға, қоя беруге тыйістілерін, ٴсоз жоқ, айқындап, қалай басқаруды, қалай қоя беруді ұғынып, негізгі сатының өміршеңдік қуатын үздіксіз күшейтуге табанды болу керек.

 

екі кірпінің қатынасына қайта оралайық. Ауыл-қыстақтың ішкі ٴтартып қуаты төмендеген жерлер әкімшілік ұқықты деркезінде, ٴдал, пәрменді жүргізуі ٴтиыс. Бұл қажетті қадам, алайда, ең абзалы қыстақ тұрғындарының ٴозын ٴозы басқаруымен үздіксіз ықпалдастық қалыптастырып, ауыл-қыстақтың ішкі ٴтартыбын қалыптастыруды мақсат ете отырып, ٴозын ٴозы басқару, заңмен басқару және моралмен басқарудың ٴозара ұштасуын жебеу керек.

 

мейлі ескілікті салт-сананы озгерту, әлде тұтас ауыл-қыстақты ойдағыдай жөнге салу болсын, қыстақ тұрғындарының өзіне ٴозы қожа болуы мен жасампаздығын толық сәулелендіріп, ауыл-қыстақты ішкі жақтағы олқылықты түзету механизмын орнатуға жетектеп, қыстақ тұрғындарын саналылыққа талпынуға ынталандыру ештемемен жұмысы болмайтын, ٴбарын үстіне Алмайтын үкіметтік басқарумен салыстырғанда ٴонымды болады.


 
Бұгынгы жаңалықтар
temırjol 12306 qol telefonı arqalı belet satıp alw kasıbı jeltoqsannıñ 8-kunınen bastap atqarıladı
şyañgañ erekşe akımşılık rayon ukımetı taraw attağan tılşıler ٴmajılısın aşıp, qalıñ qala turğın
şyañgañ erekşe akımşılık rayonınıñ akımı lïnjıñ yoe ـ ı qazmet teksergende saqşılarğa alğıs aytt
sırtqa ıster mïnïstrlıginıñ şyañgañda turatın mekemesı a q ş konswlhanası ٴmansaptılarınıñ “şyañga
atambaev qolğa alındı
Qıtay ekonomïkası ekpındey damıdı, Qıtaynıñ sawdadağı ٴırı eldık qwatı jetkılıktı
bas şwjï şï jïnpïñ kökeyınde saqtağan baqat jolında ayanbay kures jasağan jandar
şyañgañdıq, awmındıq bawırlastardıñ otanğa ules qosqan 70 jıldığı attı kolemdı korme aşıldı
a q ş parlament muşelerınıñ şyañgañ jağdayı jonınde kökigendıkterıne sırtqa ıster mïnïstrlıgi: Qıtay
memlekettık keñestıñ şyañgañ, awmın ısterı keñsesı men ortalıq ukımettıñ şyañgañdağı baylanıs keñ
Радио филм
adebïet jane oner (bal balalıq) 2012-10-12
zerde 2013-12-13
arşınday alğa tartqan ıle qazaq avtonomyalı oblısı 32-bolım
xabarlar 2013-12-13
adebïet jane oner (xalıq änı qazınam) 2013-12-12
adebïet jane oner (älqïsa) 2013-12-12
dünïe dïdäri 2013-12-12
xabarlar 2013-12-12
arşınday alğa tartqan ıle qazaq avtonomyalı oblısı 31-bolım
xabarlar 2013-12-12
Қазақ радио торабының байланыс әдырысы: Електронді почта :

Әдырысы : Бижиң қаласы фушиңмын сыртқы кошесі 2-аула жұңго радио торабы почта нөмыры :100866
Телефон:010-86093114 400-668-0040 Факыс :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Торапта таратылатын дыбыс кескін бағдарламаларының рұхсат нөмыры 0102002
Орталық халық радио стансиасы баспа ұқығы (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号