00:00:00  
 
бас бет хабарлар Орта азиа медиаларға назар Ұлағат азаматтың айтары економика айдыны заң жане замана Парасат
агугай шалқар дариғай - даурен Алем аясында арнаулы хабар радио туралы арна кескін Бижиңдегі қазақтар

Балаға сабақ толықтату ٴұшын ауылдағылар қалаға сабылып әбігерге ٴтүсті

Келуқайнарі :Қытай қазақ радио торабы | Жауапты редактор: | Жаңаланған уақыт:2019-09-06

 


    жазғы демалісы ақырласып, оқушылар оқуға ٴтүсті. Ал осы жазғы демаліста, ٴышнара ауыл-қыстақ балаларының ««ٴұшыншы оқу маусымы» төтенше қарбаластап, қыстақтағы балалар қалашыққа, қалашықтағылар районға, райондағылар қала ішіне барып сабақ толықтау ٴжайыты ٴорши түскен. Жазғы демаліста балаларын қалаға апарып сабақ толықтату кейбір ауыл-қыстақ отбасыларына зор қысым және ауыртпалық ала келді. Бүгінгі күні, баланы оқытуға мол қаржы жұмсау ендігәрі қаладағылардың меншікті шаруасы болудан қалды. ٴбыр ауыл-қалашық оқтушысы ««теәтрхана әсері» ауыл-қыстаққа дейін ұлғайды, деп қарады.  

    тек сабақ толықтау ٴұшын, ауыл-қыстақтағы ата-ана баласын қаладағы туысының үйіне апарды 

    биыл жазғы демаліста, Нанжиңдегі жың ханым қызын ағылшын ٴтылы, пиянино, су малтау сияқты ٴұш пысықтау класінә тізімдетті, тағы зерттеу сипатындағы үйірмеге де қатынастырды. ٴозының мұрнына су жетпей жүргенде, ауылдағы бөле қарындасы бастауыштан толықсызға шығатын ұлын ертіп келіп, жаздық демалістан пайдаланып ағылшын ٴтылы мен олимпиядалық мәтемәтикані толықтап, нәтижесін жоғарылатуды ойлаған. Бөле қарындасы былай деп қараған: қалашықтағы пысықтау класінің өресі төмен, қалада оқыту құрылымы көп, өресі жоғары, баланы ٴсозсыз жақсы тәрбиелей алады.


     ««мен қызметтен қол ٴұзып, үйде арнаулы балаға қараймын, бөле ٴсыңлым баласын маған тастап, ٴторт апталық пысықтау ақырласқан соң баланы аламын деп, ٴозы ауылға қайтып кетті»,-деді лажысы таусылған жың ханым.


    ата-бабасынан балықшыылықпен шұғылданған, қазір ұлы кәнәлдің жағасында балықшылар шаттығы саяжайы тыйжаратымен айналысатын шяума ағай да баласының сабақ толықтауы ٴұшын әбігер болып кетті. Жаздық демаліс ٴасылы сауданың күсет кезі болатын, ерлі-зайыпты екеуі ٴар күні қыстақтан қалаға барып-келуге қырық минут жол ٴжұрып, бала тәрбиелеу курсінә кезектесіп апарып тұрды. Үлкені мәтемәтика, ағылшын ٴтылын толықтады, екіншісі орта мектеп фөнетика, ағылшын ٴтылы және пиянино қатарлы сабақтарды толықтады, басқа жол қаражаты, май ақы, тамақ қаражатын есептемегенде, тек оқу қаражатының өзіне 10 мың юаннан астам ақша тапсырды.


     ««балаларды оқыту ٴұшын, ٴбыз қала районынан күні бүгінге дейін ٴұй майға алып, екі баланың қалада ٴтыпты де жақсы тәрбие алуын, балалардың келешегінің жақсы болуын ٴұмыт еттік»,-деді шяума аға бүкпесіз. ««ауыртпалық әрине аз емес, ٴбырақ тәрбиелемеуге болмайды, қаланың балаларымен салыстырсақ, балаларымның артта қалуынан өте алаңдаймын. Балаға сабақ толықтауға қаржы жұмсау жағында, оған барын жұмсадық деуге болмайды, кем дегенде қолыңнан келгенін аямауың керек. »  

    сабақ толықтау ٴұшын қыстақтағылар қалашыққа, қалашықтағылар районға, райондағылар қалаға келді 

    ауыл-қыстақ отбасыларының келешек ұрпақ тәрбиесіне күн сайын ٴман беруіне ілесе, сабақтан сыртқы пысықтауға болған қажеті барған сайын арта ٴтүсті. ««сайып келгенде, тұрмыс жақсарды, көпшіліктің көз аясы да озгеріп, қаланың оқыту байлығы ٴтыпты де басымдыққа ие болды»,-деді ٴбыр ауыл-қалашық кәдрі. Ол былай деді: әсіресе жоғарылап оқудың шешуші кезеңінде ата-аналар да ٴбыр-бірімен бәсекелесті, бұның ٴбары баланың оқуына бас қатырғандық, шиндұңфаң сияқты қосымша тәрбиелеу құрылымдарды төменде ٴалы ашылмады.


    ٴтылшының ұғысуынша, кейбір еконөмикалық жақта күшті аудандар мен қалашықтарда ٴтұрлы әйгілі тәрбиелеу құрылымдары тегіс топталып, пысықтау базары ерекше көркейгенімен, деседе көптеген ауыл-қыстақтарда бұл байлық ٴалы топталмады.


    ауыл-қыстақ отбасыларының жаздық демалістағы қызыл танау болуы оқу-ағарту байлығының қала мен ауыл арасындағы парқына ашық та жанды түсінік берді. ٴтылшы негізгі сатыдан ««қыстаққа барып қызмет істеуге болады, ٴбырақ, ٴсозсыз қалаға барып оқу керек» деген түсініктің көптеген ауыл-қыстақ екінші ұрпақ және ٴұшыншы ұрпақтарының ортақ танымына айналғаныдығын ұғысты.


    90-жылдың студенті ту су бірнеше жылдың Алдында жяңнан университетінің саяхат басқару кәсібінен оқу тауысып, екі жылдың Алдында ауылына қайтып шаруашылық құрған, қазір жеке отбасындық қоналқының қожайыны болып істейді. Ол былай деді: айналамыздағы көптеген Жастар ауылына қайтып шаруашылық құрып, ауыл-қыстақты көркейтудің пайдасынан игіліктенді ٴары табыс сезіміне бөленді. ٴбырақ көпшілік балалы болысымен-ақ, арт-артынан қалаға көшіп келді. Ол былай деді: ««қазір баласын ауыл-қалашықтағы мектепте оқытатындар негізінен сырт жерлерден келіп жұмыс істейтіндер, жерлік адамдар әдетте бастауыш мектепті ауыл-қалашықта оқытады, егер орта мектепті қалада оқытпаса оның әке-шешесі дәрменсіз, жауапкерсіз деп қаралады. »


    қыстақтағылар қалашыққа, қалашықтағылар районға барғысы келеді, ٴбыз сияқты жаңа район мен ашу райондарындағылар қала районына апарып оқытамыз. Меніңше, ٴбыр ұрпақтың ٴбыр ұрпақтан артық болуы неге сүйенеді### оқу-ағартуға сүйенеді деп ойлаймын»,-деді ٴбыр үкімет қызметкері.  

     ««теәтрхана әсерінің» ұлғаиюынан абайлайық 

    тілшілікті қабылдаған мамандар былай деді: халық санының кең көлемді жылжуы, оқу жасындағы халық санының азаиюы және ауыл-қыстақтарда ««орта-бастауыш мектептерді күшінен қалдырып, біріктіру» себебінен, еліміздің көптеген жерлерінде, өте-мөте орта, батыс бөлек райондардағы аудан ٴоңырының оқу-ағарту жағдайын ««қалаға жиналу, ауыл бос қалу, қыстақ әлсіреу» дегенге жинақтауға болады. Міндетті оқу жасындағы халық санының қалалану салыстырмасы тұрақты халықтың қалалану салыстырмасынан әлдеқайда асып кетіп, қыруар ауыл-қыстақ оқушылары ««қалаға кіріп оқу» құбылысы төтенше көрнекті болуда.  

    21-ғасыр оқу-ағартуды зерттеу орнының орынбасар бастығы уаң шиұң былай деп қарады: мектеп сыртында тәрбиелеу өрлеуінің ««теәтрхана әсері» ауыл-қыстақта онан ары ٴұлғайып және асқынып, ауыл-қыстақ отбасыларының ауыртпалығы ٴтыпты де ауырлай ٴтүсті, оның үстіне оқыту көзқарасын оңай бұрмалап, емтихан нөміріне сыңар жақтылықпен ٴман беруге апарып соқты.


    байлық жағындағы олқылықтарды толықтау, бұқараның қажетін қанағаттандыру, ауыл-қыстақ отбасылардың оқыту ауыртпалығын жеңілдету ٴұшын, екі жағын бірдей басқару қажет. Мамандар мынаны ұсыныс етті: ٴбыр Жағынан, үкімет сыйлау-толықтау саясатын онан ары күшейтіп, ٴтыпты де көп оқу-ағарту байлығын ауыл-қыстаққа қаржы қосуға баурау және шабыттандыру, сонымен бірге ауыл-қыстақтағы отбасылардың бала тәрбиесі көзқарасына тура жетекшілік ету ; енді ٴбыр Жағынан, ғаламтор техникасынан пайдаланып, ауыл-қыстақ ٴоңырының қаладағы сапалы оқу-ағарту байлығынан игіліктенуіне анағұрлым көп қолайлылық жарату керек.

 
Бұгынгы жаңалықтар
temırjol 12306 qol telefonı arqalı belet satıp alw kasıbı jeltoqsannıñ 8-kunınen bastap atqarıladı
şyañgañ qoğamı ٴbır nïetpen ıntımaqtasıp, damw jetıstıkterınen barlıq qala turğındarın ïgilıktendır
lï janşw tyanjïnde olke darejelı xalıq qurıltayınıñ zañ şığarw qazmetı awıs ـ kuyıs majılısıne qatı
lï kıçyañ wade boyınşa germanyanıñ zuñlïımen telefonda soylestı
Qıtay şïnjyañ mädenïet äwis-küïis üïirmesi germänïada säpärdä böldi
jañ çunşyan çawşyan memleket merekesınıñ 71 jıldığın quttıqtaw qonağasına qatınastı
yañ jïeçı abwjada nïgeryanıñ prezïdentı bwxarïmen kezdestı
şï jïnpïñ 4-kezektı Qıtay-arab elderı kormesıne quttıqtaw xatın joldadı
qazaqstannıñ prezïdentı toqaev elımızde saparda boladı
wäñ ï çäwşyan eñbek pärtyasi bästiğıniñ örinbäsäri lï jwïüñmen kezdesti
Радио филм
adebïet jane oner (bal balalıq) 2012-10-12
zerde 2013-12-13
arşınday alğa tartqan ıle qazaq avtonomyalı oblısı 32-bolım
xabarlar 2013-12-13
adebïet jane oner (xalıq änı qazınam) 2013-12-12
adebïet jane oner (älqïsa) 2013-12-12
dünïe dïdäri 2013-12-12
xabarlar 2013-12-12
arşınday alğa tartqan ıle qazaq avtonomyalı oblısı 31-bolım
xabarlar 2013-12-12
Қазақ радио торабының байланыс әдырысы: Електронді почта :

Әдырысы : Бижиң қаласы фушиңмын сыртқы кошесі 2-аула жұңго радио торабы почта нөмыры :100866
Телефон:010-86093114 400-668-0040 Факыс :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Торапта таратылатын дыбыс кескін бағдарламаларының рұхсат нөмыры 0102002
Орталық халық радио стансиасы баспа ұқығы (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号