00:00:00  
 
бас бет хабарлар Орта азиа медиаларға назар Ұлағат азаматтың айтары економика айдыны заң жане замана Парасат
агугай шалқар дариғай - даурен Алем аясында арнаулы хабар радио туралы арна кескін Бижиңдегі қазақтар

Ғәсiрмен құрдас, тәрйхпен сырлас

Келуқайнарі :Жүңгө қазақ радё торабы | Жауапты редактор:Дәүiлбек | Жаңаланған уақыт:2014-01-07

 Мұқамадй шәрiп ұлы

 

 

ғәсiрмен құрдас қәдiрмендi қартымыз наүрызқан(ортада)

 

     Есiмқәндәй жаүға шапқан батыр, ақыттай ғұлама, бердiбектей ақын түған көрiктi мекен, кенiштi мекен көктөғәйдә жақында ғәсiрмен құрдас, тәрйхпен сырлас болған, көненiң көзi, жанды тарйхтың өзi болған белгiлi қйсәгер, қәдiрмендi қарт наүырзқан тентекқәрә ұлының ғасырға келген ұлы жасын атап өтү мерей той қүанышы болып өттi. Той қүаншына алыс-жақыннан келген қүрметтi қонақтар, қарттың түыс-түғандары бiр жерге бас қосып, қарттың ғасырлық жасының күәсiндәй ақ дәмнен аүыз тйiп, қартқа ұзақ ғұмыр тiледi. Қарттың мерей тойына аүдандық халық құрылтайы тұрақты тұрақты көмйтетiнiң меңгерүшсi сымайыл сейiлқөжә ұлы қатынасып, қартқа ат мiнгiзiп, үлкен ылтйпат көрсеттi, осы реткi қймылды ұйымдастырүға бастан-аяқ жаүапты болған қабдырақыман шадыр ұлы қарттың мерей тойына арнаү сөзiн оқып, қарттың бастан кешкен тарйхын көпке таныстырды. Аүданымыздағы белгiлi ақын жұмақан тентекқәрә ұлы қарттың ғасырлық мерей тойына арнап, арнаү өлең оқыды. Тап берменiң тарланы болған әйгiлi айтыс ақындары нұржанат байқабай ұлы мен мұрал темiрқән ұлы жыр додасына түсiп, қарттың өмiрi мен өнерiн тiлге тйек етiп, тойға жйналған көптiң құлақ құрышын қандырып, бiр желпiндiрiп тастады.


    Ғәсiрмен құрдас қәдiрмендi қартымыз наүрызқан тентекқәрә ұлы 1913-жылы қазан айында шiңгiл аүданның байшын деген жерiнде қарапайым малшы отбасында дүнйе есiгiн ашып, сол кездегi сүркейлi қоғамның кербәқпә кесiрiнен оқү орайы болмағандықтан сол дәүiрдегi ел ағаларының ақыля сөздерiн жатқа алып, шежiре-шешендiк, қйса-дастандарды көкейiне тоқып, торқалы тойда көпке айтып берiп, тыңдармандардың құлақ құрышын қандырады. Ғәсiрмен құрдас қартымыз жәүгершiлiк заманда алтай, еренқәбiрғә, бөғдәмен қобданы түгел аралап, соңында көктөғәйдәй құтты мекенге тұрақтап, күртi аүылына шыға берiстегi жалғыз төбенi мекен етедi. Қәдiрмендi қарт осы арада жалықпай еңбек етiп, ұйлы-баранды, ұрпақты болып, ұлын ұяға қызын қяға қондырып, қоғамға жарамды ұлағатты ұрпақ етiп тәрбйелейдi.


    Қәдiрмендi қартымыз оқү оқымасада бойына бiткен зеректiгiнiң арқасында "қiзжiбек пен төлеген", "қозы көрпеш баян сұлү", "бiржән мен сара", "қалқаман-мамыр", "қазанбайдың жыры", "ақыт қажының жер-сү қйсасы", "қәжет ақынның жер-сү өлеңi" қатарлы 30 дан астам қйса-дастандарды жатқа алып, сексен жыл үәқiтпен алтай мен боғда, шiңгiл мен көктөғәй арасында ұзақ жыл жырғып айтып, ұрпақтарға тарйхта өткен үақйғаларды қазақ мәденйетiнiң оқүлығы ретiнде құлағына құйып, жүрегiне сiңiредi.


    Ғәсiрмен төл құрдас наүырзқан атамыз өз көзiмен көрген, бастан кешiрген үақйғаларын ойға тоқып, өткен ғасырдағы қара түнек қаптаған қоғамдағы қазақтың ақтабан-шұбырынды болғанын, бөке батырдың елiн бастап алтайдан түркяғә аүғанын, жұңғар шапқыншыларының алтай, еренқәбiрғәнi жаүлаған аянышты қанды соғысын, есiмқән, ырысқан төңкерiснде гөмйндәңнiң өр алтай халқына қанды қырғын жүргiзген үақйғаларын өз көзiмен көрiп, қүләғiмен естiген жанды тарйхшы болып, 1980-жылдардан кейiн жоғарыдан келген тiлшi, тарйхшы мамандарға әүiзекi айтып берiп, өткен үақйғалардың "мұра", "шалғын" қатарлы басылымдарда жарық көрүiне көп күш шығарды.


    Ғәсiрмен құрдас қәдiрмендi қартымыз 100 ге келседе қәзiрге дейiн көкейiне тоқыған қйса-дастандарын жатқа айтып отыр. Наүырзқан атамыз осы ғасырдағы қйса-дастандарды ғасыр бойы жырлап өткен, ең ұзақ жасаған қарттарымыздың бiрi. Соңында ғәсiрмен құрдас, тәрйхпен сырлас қартымыздың ұзақ жасай берүiн, өнерiнiң үстем болүын тiлеймiз.

Қазақ радио торабының байланыс әдырысы: Електронді почта :

Әдырысы : Бижиң қаласы фушиңмын сыртқы кошесі 2-аула жұңго радио торабы почта нөмыры :100866
Телефон:010-86093114 400-668-0040 Факыс :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Торапта таратылатын дыбыс кескін бағдарламаларының рұхсат нөмыры 0102002
Орталық халық радио стансиасы баспа ұқығы (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号

OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">>> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1"> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">