00:00:00  
 
бас бет хабарлар Орта азиа медиаларға назар Ұлағат азаматтың айтары економика айдыны заң жане замана Парасат
агугай шалқар дариғай - даурен Алем аясында арнаулы хабар радио туралы арна кескін Бижиңдегі қазақтар

Әйгiлi түркөлөг гiң шымйн прөфессөр өмiрден озды

Келуқайнарі :Жүңгө қазақ радё торабы | Жауапты редактор:Әйнәгүл | Жаңаланған уақыт:2014-01-07

гiң шымйн прөфессөр


        Түркөлөгя ғылымына еселi еңбек сiңiрген әйгiлi маман гiң шымйн прөфессөр 2012-жылы 17-желтөқсән күнi кешкi сағат 8 айналасында бiйжйңде өмiрден озды. Сүйекпен қоштасү салты 2012-жылы 21-желтөқсән күнi (жұма) бабаүшанда өткiзiледi.


    Өмiр баяны


    Гiң шымйн, ер, ханзү, 1929-жылы 28-қарашада жяңсү өлкесi шұйжоү қаласы тұңшан аүданында дүнйе есiгiн ашқан, жүңгөдәғi бiрiншi ұрпақ ұлттық тiл-жәзү маманы, орталық ұлттар үнйверсйтетiнiң қазақ тiл-әдебйетi фәкүлтетi, ұйғұр тiл әдебйетi фәкүлтетiнiң прөфессөрi, халықараға танымалы ежелгi түрiк тiл-жәзүi маманы, мемлекеттiк кеңестiң ғылмй атақ көмйтетi 1989-жылы дөктөр жетекшiсi деп бекiткен, мемлекеттiк ерекше үлес қосымша қаражатынан йгiлiктенетiн маман. 1949-жылдан ـــ 1952-жылға дейiн быйжйң үнйверсйтетi шығыс тiл-әдебйетi фәкүлтетiнiң ұйғұр тiлi кләсiндә оқыған, 1952-жылы бүкiл мемлекет бойынша жоғары мектептердiң йнстйтүт-фәкүлтеттерiн ретке салү кезiнде орталық ұлттар үнйверсйтетi ұлттар тiл-әдебйетi фәкүлтетiнiң ұйғұр тiлi кәсiбiне алмасып, 1953-жылы оқү таүысып, мектепте қалып бүгiнге дейiн өқiтүшiлiқпен шұғылданып келедi.


    Ол өз өмiрiн ұлттардың тiл-жәзү, оқү-ағартүы және зерттеү жұмыстарына арнады, 1953-жылы елiмiздегi қазақ тiл-әдебйетi кәсiбiн ашып, "қазақ тiлi", "қәзiргi заман қазақ тiлi грәммәтйкәсi" қатарлы сабақтарды өттi, әрi қатысты мәтерялдәрдi жазды. 1956 ـــ 1958-жылдары бұрынғы сөвет одағының маманы E тенiшөв (Ė.R. Tenishev) ұсыныс бойынша орталық ұлттар үнйверсйтетi түрiк тiлiн зерттеү кләсiнә сабақ берген мезгiлде, оған көмекшi болған, әрi осы кләстiң бiр бөлiм оқытү мiндеттерiн үстiне алған. 1976-жылы шйнжяң ұйғұр автономялы раёнындағы қатысыты басшылардың тәләбiмен, елiмiздегi тұңғыш "ежелгi түрiк тiлi-көне үйғүртiлi" кәсiбiн ашып, негiзгi оқытү жұмыстарын үстiне алған, әрi елiмiздегi тұңғыш жүйелi ежелгi түрiк-көне ұйғұр тiлi мәтерялiн (жйыны 8 кiтәпшә, "ежелгi түрiк тiлiндегi құлыптас жазүларынан таңдамалылар" бiр кiтәпшә, "көне ұйғұр тiлiндегi мәтерялдәрдән таңдамалылар" екi кiтәпшә, "қараханйлар хандығы кезiндегi құжаттардан таңдамалылар" үш кiтәпшә, "негiзгi сөздер" бiр кiтәпшә, "ертедегi түрiк-көне ұйғұр тiл-жәзүiндәғi құжаттардың грәммәтйкәсi" бiр кiтәпшә) жазған. Осы кләстiң әшiлүiмен желiлес оқүлықтардың жазылүы, елiмiздегi "ежелгi түрiк-көне ұйғұр тiл-жәзү ғылымы" дарындыларын тәрбйелеү мен зерттеү қiзметтерiне маңызды үлес қосты. Осы кләстiң оқүшыларының iшiнде, көп сандысы нәтйжелi прөфессөр, маман болып жетiлдi. 1985-жылдан бастап, "ежелгi түрiк-көне ұйғұр тiл-жәзүiндәғi құжаттарды зерттеү" бағытындағы мәгйстiрлiк аспйранттыққа оқүшы қабылдаса, 1993-жылы дөктөрлiқ аспйранттыққа оқүшы қабылдап, елiмiздiң түрiк тiл-жәзүi ғылмй қосынын көркейтүге маңызды үлес қосты.

Қазақ радио торабының байланыс әдырысы: Електронді почта :

Әдырысы : Бижиң қаласы фушиңмын сыртқы кошесі 2-аула жұңго радио торабы почта нөмыры :100866
Телефон:010-86093114 400-668-0040 Факыс :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Торапта таратылатын дыбыс кескін бағдарламаларының рұхсат нөмыры 0102002
Орталық халық радио стансиасы баспа ұқығы (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号

OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">>> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1"> OLDSRC="News_list.css" OLDID="405" RELATED="1">