ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

ۋنيۆەرسال

جازدا سۋىقتان ساقتانۋ ىستىقتان ساقتانۋدان دا ماڭىزدى

来源:Kazakcnr     |责编:达吾力别克 |     发布日期: 2020-06-09 10:58

 

جازدىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا ادامدار اۋا تەڭشەگىش اشىپ، سۋىق ىشىمدىك ءىشىپ سالقىنديدى، ىستىقتان قاشىپ، تەمپەراتۋرانى تومەندەتۋدىڭ ءادىسىن عانا ويلاپ، سۋىقتىڭ دەنەنى زاقىمداۋىنا ەلەۋسىز قارايدى. تىنىس جولى ءبولىمنىڭ بەدەلدى مامانى بىلاي دەپ ەسكەرتەدى:«جازدا سۋىقتان ساقتانۋ ىستىقتان ساقتانۋدان دا ماڭىزدى».


    جازدا سۋىقتان ساقتانۋ ىستىقتان ساقتانۋدان دا ماڭىزدى


    ميڭ ءداۋىرىنىڭ شيپاگەرى جاڭ جيڭيۋە: «اسپانداعى اسىل زات - جارقىراعان كۇن كوزى، ادامداعى اسىل زات - جىلۋدىڭ ءوزى» دەگەن. ول دەنە جىلۋلىعىن بارشا عالامعا نۇرىن شاشقان شۋاقتى كۇنگە بالاعان. ادام اعىزاسىنداعى جىلۋ ءتورت ماۋسىمداعى اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى وزگەرىپ وتىرادى.


    قىستا اۋا تەمپەراتۋراسى تومەندەيتىندىكتەن كۇللى تىرشىلىك يەسىنىڭ قىزمەتى ءبىرشاما سايابىرلاپ، دەنە جىلۋى باسەيىپ، دەنە ىشىندە جينالىپ ساقتالادى. قىستا تەمپەراتۋرا سۋىق بولادى دا، ادامدار سۋىقتان قورعانۋعا ءتىپتى دە كوڭىل بولەتىندىكتەن سۋىقتىڭ زيانداۋىنا ۇشىرامايدى.


    جاز مەزگىلىندە ادام دەنەسىندەگى جىلۋ بىرتە-بىرتە ءبىر جىل ىشىندەگى ەڭ جوعارعى شەككە جەتەدى، وسى كەزدە تەرىدەگى بەدەر ۇياشىقتارى اشىلىپ، قان تامىرلار كەڭەيۋ كۇيىنە وتەتىندىكتەن، الدا-جالدا، سۋىق تيە قالسا بولعانى دەنەگە دەرەۋ اسەر ەتەدى.


    ادامدار جاز ماۋسىمىندا سۋىق ىشپەك-جەمەكتىكتەردى كوبىرەك تۇتىنىپ، اۋا تەڭشەگىشپەن سالقىنداعاندى ۇناتادى. وسىنداي شەكتەن تىس سۋىققا، سالقىنعا زارۋلىك ادام ورگانيزمىن زاقىمدايدى.


    بۇدان تىس، جاز ماۋسىمىندا سۋىق بىرتىندەپ جينالىپ وڭاي تۇماۋعا، ناۋقاسقا شالدىقتىرادى. جۇڭگوشا ەمشىلىكتە «سۋىق ىشىمدىك وكپەنى زاقىمدايدى» دەگەن ءسوز بار، سۋىق نارسەلەردى كوپ تۇتىنۋ جازدا قايتالايتىن سوزىلمالى دەمىكپە، سەزىمتال مۇرىن قابىنۋى، تۇماۋ سياقتى اۋرۋلاردىڭ قوزۋىنا سەبەپ بولادى. ءتىپتى سۋىق جانە ادام اعىزاسىنا جينالىپ سىرتتان ىشكە ەنۋ ارقىلى قان تامىرعا، بۋىنعا اسەر ەتىپ، بىرتە-بىرتە رەۆماتيزم، بۋىن قابىنۋى سياقتى اۋرۋلاردى تۋدىرادى ءارى قىس ماۋسىمىندا سوزىلمالى دەمىكپە اۋرۋىنىڭ ءتىپتى دە اۋىرلاۋىنا سەبەپ بولادى. سوندىقتان، جاز ماۋسىمىنداعى سۋىققا مۇلدە ءسال قاراۋعا بولمايدى، وسى مەزگىلدە سۋىقتان ساقتانۋ ىستىقتان ساقتانۋدان دا ماڭىزدى بولماق.


    سۋىققا ۇرىنۋدان اباي بولۋ كەرەك


    جاز ماۋسىمىندا سۋىق نەگىزىنەن ەكى ءتۇرلى جولمەن دەنەگە اسەر ەتەدى:


    ءبىرىنشىسى، سۋىق ءتيۋ. مىسالى، سۋىق سۋمەن جۋىنۋ، سۋىق سۋ كەشۋ، اۋا تەڭشەگىشپەن سالقىنداۋ قاتارلىلار. ەكىنشىسى، باستىسى سۋىق ىشپەك-جەمەكتىكتەردەن كەلەدى. ماسەلەن، سۋىق ىشىمدىك، توڭازىتىلعان جەمىس - جيدەك قاتارلىلار.


    سۋىق وتكەننىڭ ەڭ باستى بەلگىسى از تەرلەۋ، توڭىپ تۇرۋ، باس اۋرۋ. جەڭىل بولسا قول ۇيىپ، بۋىن قاقساپ اۋىرادى، اۋىر بولسا رەۆماتيزم سيپاتتى بۋىن قابىنۋى، مويىن ومىرتقا اۋىرۋى سياقتى ناۋقاستارعا اپارىپ سوعۋى مۇمكىن. ءمالىم شيپاحانادا مىناداي ءبىر ناۋقاس بولعان: جاسى وتىزدى ەڭسەرگەن ايەل كىسى ىستىقتان ساقتانۋ ءۇشىن كۇنىنە بەس بالمۇزداق جەگەن ءارى ءار كۇنى دەرلىكتەي اۋا تەڭشەگىش جانە جەلدەتكىش ارقىلى سالقىنداپ وتىرعان، ەكى جىلدان كەيىن، ول تەرى قاتايۋ اۋرۋىنا شالدىققان، تۇتاس دەنەسىنىڭ تەرىسى جارعاقتانىپ قارا تۇسكە وزگەرگەن، سونىمەن بىرگە ىشكى دەنە مۇشەلەرى زاقىمدالعان، مىنە بۇل سىرتتان سۋىق ءوتۋدىڭ اۋىر زاردابى.


    جاز ماۋسىمىندا سۋىقتان ساقتاناتىن ءۇش ءتۇرلى ءادىس


    بىرىنشىدەن، سۋىق جەلدىڭ دەنەگە تىكەلەي وتۋىنەن ساقتانۋ كەرەك. مەيلى اۋا تەڭشەگىش پەن جەلدەتكىش ىستەتكەندە بولسىن، الدە تەرەزە الدىندا تۇرىپ سىرتقى اۋادان سالقىنداعاندا بولسىن بارىندە سۋىق جەلدىڭ ۇزاق ۋاقىت دەنەگە تىكەلەي وتۋىنەن ساقتانعان ءجون. تۇندە ۇيىقتاعاندا ەسىك-تەرەزەنى ساڭلاۋلاپ اشىپ قويماۋ، جەل ءتيىپ قالۋدان ساقتانۋ ءتيىس.


    بۇدان تىس، اۋا تەڭشەگىش قويعان ءۇيدىڭ تەمپەراتۋراسى وتە تومەن بولماۋى، ەڭ جاقسىسى ℃26-24 اينالاسىندا تەڭشەلۋى كەرەك. كەشتە ۇيىقتاعاندا اۋا تەڭشەگىشتى بەكىتىپ قويعان ءجون.


    ەكىنشىدەن، كومەكەي مەن بوبەجىكتى جاقسى قورعاعان ءجون. بۇل ادام دەنەسىندەگى ەڭ ءالسىز جەر ەسەپتەلەدى، سۋىقتىڭ زاقىمداۋىنا وتە وڭاي ۇشىرايدى. وسى ەكەۋىن جاقسى قورعاسا، دەنەنىڭ تومەن تەمپەراتۋرالى سۋىق اۋانى باسەڭدەتۋىنە كومەگىن تيگىزەدى.


    قارتتار سۋىق تيۋدەن ءتىپتى دە الاڭدايدى، سول ءۇشىن ۇلكەندەر سىرتقا شىققاندا ۇزىن جەڭدى سىرت كيىم نەمەسە كازەكەي الىپ العانى ءجون، اۋا تەڭشەگىش ورناتىلعان ۇيگە نەمەسە سۋىق جەرگە بارعاندا دەرەۋ كيىپ الا قويادى.


    ۇشىنشىدەن، سالقىن، سۋىق ىشپەك-جەمەكتىكتەردى تۇتىنعاندا كوڭىل ءبولۋ كەرەك. سۋىق ىشىمدىكتەردى از تۇتىنعان ءجون، اسىرەسە كىشكەنە بالالاردىڭ دەنە مۇشەسى ءوسىپ-جەتىلۋ باسقىشىندا بولعاندىقتان، سۋىق ىشىمدىكتەردى كوپ تۇتىنسا ەرەسەكتەرمەن سالىستىرعاندا زاقىمدالۋى ءتىپتى دە اۋىر بولادى. مۇرىن قابىنۋى، جۇتقىنشاقتىڭ قابىنۋى قاتارلى تىنىس جولى اۋرۋلارى سونداي-اق قايتالامالى بادامشا بەز قابىنۋى، دەنە تەمپەراتۋراسى جوعارىلاۋ، اسقازان مەن كوكباۋىردىڭ قىزمەتى السىرەۋ سياقتى ماسەلەلەر وڭاي تۋىلادى.


    حانزۋشادان اۋدارعان: نۇرمۇقامەت كامان ۇلى

中央广播电视总台 央广网 版权所有

جازدا سۋىقتان ساقتانۋ ىستىقتان ساقتانۋدان دا ماڭىزدى

جازدىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا ادامدار اۋا تەڭشەگىش اشىپ، سۋىق ىشىمدىك ءىشىپ سالقىنديدى، ىستىقتان قاشىپ، تەمپەراتۋرانى تومەندەتۋدىڭ ءادىسىن عانا ويلاپ، سۋىقتىڭ دەنەنى زاقىمداۋىنا ەلەۋسىز قارايدى. تىنىس جولى ءبولىمنىڭ بەدەلدى مامانى بىلاي دەپ ەسكەرتەدى:«جازدا سۋىقتان ساقتانۋ ىستىقتان ساقتانۋدان دا ماڭىزدى».